İnme-Felç Nedir ve Fizik Tedavisi Nasıl Olur?

İnme, beynin bir bölgesine giden kan akışının aniden durması veya azalması sonucunda, o bölgedeki beyin hücrelerinin oksijensiz kalıp hasar görmesi durumudur. Halk arasında felç olarak da bilinir. Beyin yeterli kanı alamadığı anda sadece dakikalar içinde hücreler ölmeye başlar, bu nedenle inme acil bir durumdur.

İnme Türleri

İnme tür bakımında ikiye ayrılır.

1- Tıkayıcı İnme (İskemik İnme): Beyin damarının pıhtı ile tıkanması sonucu oluşur. En sık görülen türdür.

2- Kanayıcı İnme (Hemorajik İnme): Damardan kan sızması veya damar yırtılması sonucu beyin içine kanama olur.

İnme Belirtileri

İnme belirtileri ani başlar ve çoğu zaman acı vermez, bu yüzden fark etmek çok önemlidir. En temel belirtiler:İnme belirtileri görüldüğü zaman hemen sağlık kuruluşlarına hastanızı götürmeniz gerekmektedir.

• Yüzde kayma (Gülümsettiğinde yüzün bir tarafı aşağı doğru sarkar.),
• Kolda/bacakta ani güçsüzlük ve uyuşma (Özellikle vücudun tek tarafında.),
• Konuşma bozukluğu (Kelimeleri söyleyememe, anlamsız konuşma, karşıdakini anlayamama.),
• Ani baş dönmesi ve Denge kaybı,
• Görme bozukluğu,
• Ani ve şiddetli baş ağrısı,
• Yutmada güçsüzlük.

İnme-Felç Geçirdiğini Nasıl Erken Farkederiz?

FAST felç (inme) kuralı, inmenin en hızlı şekilde fark edilip acil müdahale çağrısı yapılmasını sağlayan dünya genelinde kullanılan bir hatırlatma yöntemidir.

FAST KURALI = Face(YÜZ) – Arms (KOLLAR) – Speech(KONUŞMA) – Time(ZAMAN)

F – Face (Yüz): Kişiden gülümsemesini iste. Yüzün bir tarafında kayma veya sarkma varsa inme belirtisidir.

A – Arms (Kollar): Kişiden iki kolunu aynı anda kaldırmasını iste.Bir kol aşağı düşüyor ya da güçsüz kalıyorsa bu bir inme işaretidir.

S – Speech (Konuşma): Basit bir cümle söylemesini iste. Kelimeyi söyleyememe, peltek konuşma, anlamsız konuşma varsa risk çok yüksek.

T – Time (Zaman): Belirtilerden biri varsa hemen 112’yi ara! İnmede her dakika beyin hücresi kaybı olur.

Neden Olur?

İnme çoğunlukla damar tıkanıklığı veya kanama sonucu oluşur ve erken müdahale hayat kurtarıcıdır.

• Yüksek tansiyon,
• Kolesterol ve damar tıkanıklıklarından,
• Şeker hastalığı olanlarda,
• Kalp ritim bozuklukları,
• Sigara ve alkol kullanımı,
• Hareketsiz yaşamı devam ettirmek,
• Aşırı kilo alımı.

Artık İnme-Felç Geçirmiş Birine Fizik Tedavide Neler Yapabiliriz Buna Geçelim.

İnme yani Felç, beyne giden kan akışının durmasıyla oluşur ve kaslarda güç kaybı, konuşma bozukluğu, yutma güçlüğü, denge bozukluğu gibi sorunlara yol açabilir. Fizik tedavide, bu kayıpları en iyi seviyeye geri getirmeyi nasıl yapabilir onu hedefler.

Fizik tedavi, beynin kendini yeniden organize etme yeteneği (nöroplastisite) sayesinde hastanın tekrar hareket edebilmesi için yapılan özel bir rehabilitasyon programıdır.

Fizik Tedavide Neler Yapılır?

• Kas Güçlendirme ve Hareket Açıklığı; Kol ve bacaklarda güçlenme Eklem sertliklerini açma Spastisite (kas kasılmaları) azaltma,
• Yürüme ve Denge Eğitimi; Paralel bar çalışmaları Ayakta durma eğitimi Denge tahtası / postür çalışmaları,
• El – Kol Rehabilitasyonu; Nörolojik el-kol egzersizleri Ayna terapisi İnme için özel el-kol egzersizleri,
• Günlük Yaşam Eğitimi; Giyinme, yemek yeme, tuvalet gibi aktivitelerin yeniden öğrenilmesi Bağımsızlık artırma,
• Konuşma ve Yutma Terapisi; (İnmenin etkilediği duruma göre)
• Dil ve konuşma terapisi

İnme Sonrası Uygulanan Tedavi Yöntemleri

• Nörofizyolojik rehabilitasyon (Bobath, PNF)
• Yürüme eğitimi (Walker, baston, paralel bar)
• Denge egzersizleri
• Elektrik stimülasyonu (TENS, NMES, FES)
• Ayna terapisi
• Günlük yaşam becerileri eğitimi

Tedaviye Ne Zaman Başlanmalı?

Ne kadar erken başlarsa o kadar iyi. İlk 3–6 ay, iyileşmenin en hızlı olduğu dönemdir. Süreç hastanın duurmu ve inmenin büyüklüğüne göre uzar.

Evde Fizik Tedavi Gerekir mi?

Evet, özellikle inme hastalarında evde fizik tedavi, hastanın kendi ortamında daha hızlı ilerlemesini sağlar. Avantajları: Hastanın yorulmadan tedaviye ulaşması Aile eğitiminin kolay olması Enfeksiyon riskinin çok düşük olması Programa daha düzenli uyum sağlanmasıdır. Evde yapılan görev temelli tekrarlar (repetition) iyileşmeyi hızlandırır. Aile, hasta transferi ve pozisyonlama konularında eğitilir.